Zachorowałeś, pracując w Niemczech, i nie wiesz, jak zgłosić „L4"? To jedna z tych rzeczy, które warto znać, zanim będą potrzebne — bo niemieckie zasady różnią się od polskich, a błąd (np. za późne zgłoszenie) może kosztować Cię wynagrodzenie. Dobra wiadomość: niemiecki system chroni chorego pracownika naprawdę solidnie — przez pierwsze 6 tygodni pełną pensję płaci pracodawca, a potem kasa chorych wypłaca zasiłek. Ten poradnik tłumaczy krok po kroku, jak zgłosić chorobę, do kiedy dostarczyć zaświadczenie i jakie masz prawa.
Najważniejsze pojęcia
Na start warto uporządkować nazewnictwo:
- Krankmeldung — zgłoszenie choroby pracodawcy (samo poinformowanie, że jesteś chory).
- Arbeitsunfähigkeitsbescheinigung (AU) — zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, czyli niemiecki odpowiednik „L4".
- eAU (elektroniczne AU) — od 2023 roku zaświadczenie w formie elektronicznej: lekarz wysyła je bezpośrednio do kasy chorych, a pracodawca pobiera je elektronicznie. W 2026 roku eAU jest standardem dla osób z ubezpieczeniem ustawowym.
Krok 1. Zgłoś chorobę pracodawcy — jak najszybciej
Pierwsza i najważniejsza zasada: poinformuj pracodawcę o chorobie jak najszybciej — najlepiej przed rozpoczęciem swojej zmiany albo zgodnie z zasadami obowiązującymi w firmie. To zgłoszenie (*Krankmeldung*) jest niezależne od wizyty u lekarza — chodzi o to, by pracodawca od razu wiedział, że Cię nie będzie.
Zgłoszenie zwykle robi się telefonicznie lub w sposób ustalony w zakładzie. Nie zwlekaj „aż pójdę do lekarza" — najpierw daj znać do pracy.
Krok 2. Idź do lekarza i zdobądź zaświadczenie
Jeśli choroba tego wymaga, lekarz wystawia zaświadczenie o niezdolności do pracy (AU). Kluczowy termin: zaświadczenie musisz mieć najpóźniej od 4. dnia choroby — chyba że Twoja umowa albo regulamin firmy wymaga go wcześniej (część pracodawców wymaga zaświadczenia już od pierwszego dnia).
Przy ubezpieczeniu ustawowym działa eAU: lekarz przesyła zaświadczenie elektronicznie do kasy chorych, a pracodawca pobiera je sam. Warto jednak upewnić się, że zgłoszenie do pracy (krok 1) zostało zrobione — eAU nie zastępuje obowiązku poinformowania pracodawcy o chorobie.
Krok 3. Wynagrodzenie w czasie choroby
Tu niemiecki system jest korzystny dla pracownika:
- przez pierwsze 6 tygodni choroby pracodawca wypłaca pełne wynagrodzenie (*Entgeltfortzahlung*) — pod warunkiem, że zatrudnienie trwało co najmniej 4 tygodnie,
- po 6 tygodniach wypłatę przejmuje kasa chorych, wypłacając zasiłek chorobowy (*Krankengeld*) w wysokości ok. 70% wynagrodzenia brutto (nie więcej niż 90% netto),
- zasiłek chorobowy za tę samą chorobę przysługuje maksymalnie przez 78 tygodni w ciągu 3 lat.
Oznacza to, że krótsza choroba nie uszczupla Twojej pensji — dostajesz pełne wynagrodzenie od pracodawcy.
Twoje prawa — ochrona przed zwolnieniem
Ważna zasada: choroba sama w sobie nie jest podstawą do zwolnienia. Jeśli prawidłowo zgłosiłeś niezdolność do pracy i dopełniłeś procedur, pracodawca co do zasady nie może Cię zwolnić za to, że jesteś chory (przy krótkotrwałej, prawidłowo zgłoszonej chorobie). To istotna różnica dająca poczucie bezpieczeństwa — nie musisz iść do pracy chory ze strachu przed utratą zatrudnienia.
Podstawą tej ochrony jest jednak dopełnienie procedur: szybkie zgłoszenie i dostarczenie zaświadczenia w terminie. Zaniedbanie tych kroków może mieć konsekwencje.
Najczęstsze błędy
- Za późne zgłoszenie — poinformuj pracodawcę od razu, nie „po wizycie u lekarza".
- Brak zaświadczenia w terminie — dopilnuj, byś miał je najpóźniej od 4. dnia (lub wcześniej, jeśli firma tak wymaga).
- Założenie, że eAU załatwia wszystko — eAU idzie do kasy chorych i pracodawcy, ale nie zwalnia Cię z obowiązku zgłoszenia choroby do pracy.
- Nieznajomość zasad firmy — sprawdź w umowie/regulaminie, od którego dnia wymagane jest zaświadczenie.
Kwestia zwolnienia wiąże się ściśle z ubezpieczeniem zdrowotnym — o tym, jak działa i kto Cię ubezpiecza, piszemy w poradniku o [ubezpieczeniu zdrowotnym przy pracy za granicą](/blog/ubezpieczenie-zdrowotne-za-granica).
Najczęstsze pytania
Jak zgłosić L4 w Niemczech? Najpierw jak najszybciej poinformuj pracodawcę o chorobie (Krankmeldung), najlepiej przed zmianą. Następnie, jeśli trzeba, zdobądź zaświadczenie lekarskie (AU) — przy ubezpieczeniu ustawowym w formie elektronicznej (eAU).
Do kiedy muszę dostarczyć zaświadczenie? Najpóźniej od 4. dnia choroby, chyba że umowa lub regulamin firmy wymaga go wcześniej (część pracodawców — już od pierwszego dnia).
Ile dostanę pieniędzy w czasie choroby? Przez pierwsze 6 tygodni pracodawca płaci pełne wynagrodzenie (jeśli zatrudnienie trwało co najmniej 4 tygodnie). Po 6 tygodniach kasa chorych wypłaca zasiłek (Krankengeld) — ok. 70% brutto, maksymalnie 90% netto.
Czy pracodawca może mnie zwolnić za chorobę? Co do zasady nie — prawidłowo zgłoszona, krótkotrwała choroba nie jest podstawą do zwolnienia. Warunkiem jest jednak dopełnienie procedur: zgłoszenie i zaświadczenie w terminie.
Co to jest eAU? Elektroniczne zaświadczenie o niezdolności do pracy. Lekarz wysyła je bezpośrednio do kasy chorych, a pracodawca pobiera elektronicznie. To standard dla osób z ubezpieczeniem ustawowym.
Zwolnienie lekarskie w Niemczech działa na jasnych zasadach: zgłoś chorobę pracodawcy jak najszybciej, dostarcz zaświadczenie najpóźniej od 4. dnia, a resztą zajmie się system — pełna pensja przez 6 tygodni, potem zasiłek z kasy chorych. Znajomość tych reguł chroni Twoje wynagrodzenie i spokój. Jeśli szukasz legalnej pracy w Niemczech z pełnym ubezpieczeniem — [zobacz aktualne oferty](/praca-w-niemczech).